De oprichter

Smart Shelter Foundation is in 2004 door mij, Martijn Schildkamp, opgericht. Ik ben in 1995 afgestudeerd als bouwkundig ingenieur aan de HTS in Den Haag en heb aansluitend architectuur gestudeerd aan de TU Delft, in 1999 heb ik ook dat diploma behaald. Tot mijn vertrek naar Sri Lanka in 2004 heb ik bij een aantal vooraanstaande architectenbureaus in Nederland gewerkt, als bouwkundig medewerker en als ontwerper. Naast deze werkzaamheden deed ik geregeld mee aan diverse architectuur prijsvragen, wat onder andere heeft geresulteerd in een eervolle vermelding voor een woonhuis met een draagconstructie van stampleem, een moderne variant van bouwen met aarde.

 

XXX

Waarom dit initiatief?

Confucius sprak ooit: ‘Als ieder persoon de kleine problemen oplost waarover hij controle heeft, dan zullen de grote problemen vanzelf verdwijnen’.

In 2001 ben ik voor het eerst op reis gegaan naar een ontwikkelingsland, naar India. Ik ging mijn broer bezoeken, die daar al enkele maanden als vrijwilliger werkte bij enkele schooltjes in de sloppen van Delhi. Al de tweede dag hebben wij een aantal plekken bezocht in die sloppenwijken en dat heeft een zeer grote indruk op mij achtergelaten. Zo bleek een schooltje niet veel meer te zijn dan 4 rieten matten, bijeen gehouden door wat stokken en daaroverheen een stuk doek gespannen. Fatsoenlijke riolering was niet aanwezig, net zo min als schoon drinkwater en hygiënische toiletten. Het had die dag geregend en de penetrante lucht die daar hing en de grote hoeveelheden vliegen en ongedierte die ik heb gezien, zijn onbeschrijfelijk. Het is ongelofelijk dat daar mensen opgroeien, leven, wonen, werken en oud worden. Wereldwijd leeft meer dan een miljard mensen in dit soort schrijnende omstandigheden…

De vijfde dag zijn we op kameelsafari gegaan in de woestijn bij Jaisalmer in Noord India. Aan het einde van de dag kregen 2 kamelen ruzie en ik zat op één daarvan. Deze sloeg op hol, ik ben er letterlijk vanaf gelanceerd en heb beide hielen gebroken. Het was overigens wereld dierendag, die beesten hebben wel humor… Ik heb twee ziekenhuizen van binnen gezien, in Jaisalmer en Jodhpur, waar de koeien letterlijk binnen liepen. Terug in Nederland besef je dan wat goede medische verzorging betekent. Ik realiseerde me hoe genadig ik er al met al vanaf gekomen ben; ik had ook mijn rug, heup of nek kunnen breken. Daarnaast bedacht ik me ook hoe bevoorrecht ik ben, dat ik de mogelijkheden en de kans heb gekregen om goed onderwijs te volgen en om mezelf te ontplooien. Achteraf gezien is deze gebeurtenis een aanwijsbaar startpunt geworden voor de oprichting van dit initiatief.

 

XXX

Sindsdien ben ik me gaan verdiepen in allerlei onderwerpen met betrekking tot bouwen voor de armsten. Ik wil weten wat een sloppenwijk eigenlijk is, welke structuren en organisatievormen daarin te herkennen zijn en welke behoeften de armsten nu echt hebben. Met welke materialen bouwt men en welke technieken past men toe in verschillende delen van de wereld? Wat is de invloed van lokale klimaten en hoe reageren bouwstijlen daarop? Hoe gaat men daar met de afvalstromen om en in hoeverre maakt men al gebruik van recycling? Welke rol kan ik daarin spelen?

Grote inspiratiebronnen zijn het werk van de Japanse architect Shigeru Ban en het Amerikaanse Rural Studio. Shigeru Ban heeft onder andere oplossingen bedacht voor noodwoningen van kartonnen kokers in aardbevingsgebieden. Hij zoekt in zijn werk op zeer innovatieve wijze de uiterste grenzen van materialen op. De architectuurstudenten van Rural Studio, onderdeel van de Auburn University, bouwen voor de arme gemeenschappen in Alabama. Zij maken daarbij op zeer creatieve wijze gebruik van afgedankte spullen en materialen die hen worden aangeboden, variërend van oude erkeersborden, autobanden, tapijttegels (zie hieronder), sloophout etc. etc. Soms recyclen ze zelfs complete gebouwen in hun nieuwe uitbreidingen!

 

XXX

De gedachte die bij mij ontstond was eigenlijk een heel simpele: Als dit in Amerika mogelijk is, waarom dan niet in de sloppenwijken van Bombay, Kathmandu en Colombo? Sterker nog, ik denk dat het ook kan! Mijn kracht ligt in het onderzoeken van materiaaleigenschappen en het nadenken over slimme toepassingen en oplossingen. Mijn mening is dat je op een zelfde innovatieve manier ook moet omgaan met materialen als aarde, stro, bamboe, lege flessen, of welk materiaal je ter plaatse zult aantreffen. Andere omgevingen, andere uitgangspunten, maar dezelfde uitdaging: grenzen opzoeken en verleggen.

Uit al deze gedachtegangen is de Smart Shelter Foundation ontstaan; slimme methoden zoeken om de armsten een fatsoenlijk dak boven het hoofd te bieden, als opstap naar een menswaardiger bestaan. Ik noem het ook wel: Idealisme met een gezonde dosis realisme. Ik heb besloten om actief een bijdrage te gaan leveren aan het oplossen van een gigantisch wereldwijd probleem. Ik hoop dat velen mij daarin zullen ondersteunen!

Martijn Schildkamp.

Deze pagina is opgehaald op woensdag 08 september 2010 om 13:37:25